Tadhana at Panitikan

Nilikha ng Diyos ang bawat isa sa atin nang may dahilan at kailangan nating gampanan ang mga tungkuling ibinigay sa atin sa halip na manatiling walang ginagawa. Kaya tungkulin nating tuparin ang layunin ng buhay sa pamamagitan ng panalangin, pagsisikap na lumapit sa Diyos at paggawa ng inaasahan sa atin. Ang taong pumili ng buhay na kontrolado ng alak ay hindi makararating sa kanyang tadhana hangga’t hindi siya bumabalik sa tamang direksiyon at muling binubuo ang kanyang buhay.

May mga aklat tulad ng Bibliya na nagsasabing ang tao ay ipinanganak upang gumawa ng isang gawain. Ngunit paano kung ipinanganak siyang mayamang-mayaman at hindi kailangang magtrabaho maging ang susunod na dalawa o tatlong henerasyon? Kapag nawala ang yaman, muling lumilitaw ang tungkuling magtrabaho. Sa Mahayana Buddhism, ang alaya ay itinuturing na imbakan ng kamalayan kung saan naiipon ang karma. Ang karma rito ay nauugnay sa pag-uugali mula pagkasilang. Ang epekto ng mabuti o masamang karma ay maaaring lumitaw sa buhay na ito, sa susunod o mas kalaunan. Ang karma ng nakaraang buhay ay maaari ring maiugnay sa mabuti at masamang pangyayari ngayon. Hindi natatapos ang karma sa kamatayan; maaari itong magpatuloy hanggang mabalanse ang mga epekto nito. Kaya ipinapanganak ang tao na may karma mula sa nakaraan na nakaipon na sa kaibuturan ng buhay, o alaya.

Ayon sa panitikan, ang haba ng buhay ay maaaring magpakita kung paano naiimpluwensiyahan ng nakaraang karma ang kasalukuyan. Binabanggit sina Haring Ajatashatru, Ch’en Chen at mga bodhisattva na sinasabing nagpahaba ng buhay sa pamamagitan ng Lotus Sutra at pagbabago ng karma. Itinuturo ng Buddhism na kahit mamamatay ang tao sa huli, ang mga kilos para sa tamang aral ay maaaring magpababa sa karmic na ganti at magbago sa oras at kalikasan ng epekto nito. Naiiba ito sa ilang Kanluraning pilosopiya na nakikitang nakapirmi ang tadhana. Sa Buddhism, hindi sapat ang pag-unawa lamang sa sanhi ng pagdurusa; kailangang lumikha ng bagong positibong sanhi na makababawas rito. Kaya ang pagbabago ng karma ay maaaring makatulong na mapabuti at mapahaba ang buhay.

May ilang bagong pananaw sa relihiyon na nagsasabing pinipili natin ang buhay bago ipanganak at mayroon nang plano ang Diyos para rito. Sa pag-uusap sa propetang si Jeremias, sinabi ng Diyos na kilala na siya bago pa mahubog sa sinapupunan. Ngunit kung nakatakda na ang lahat, bakit pa tayo mag-aalala sa buhay o hinaharap? Dumaranas tayo ng mga problema bilang parusa o pagsubok na maaaring maglapit sa atin sa Diyos. Ang mahalaga ay huwag mawalan ng paninindigan habang hinahabol ang layunin. Gaya ng “kung ano ang itinanim ay siya ring aanihin,” ang mabuting karma ay nagdadala ng mabuting resulta at ang masamang karma ng masama. Sinasabi ng batas ng magkatulad na ani na ang bunga ng ating isip ay kahawig ng likas ng isip na iyon, gaya ng mais na nagbubunga ng mais at mangga ng mangga. Ang mga pangyayari sa mundo, kahit hindi natin nakikita ang kumikilos na puwersa, ay itinuturing na nasa ilalim ng isang kataas-taasang kapangyarihan.

Maraming akda at relihiyon ang nagsasabing huwag mawalan ng pananampalataya sa Diyos, patuloy na lumapit sa kanya, manatiling positibo, magsikap at tanggapin ang halaga ng talagang nais natin. Ang pagiging pesimistiko ay maaaring maglayo sa atin sa Diyos. Pinaniniwalaang bawat tao ay may tiyak na padron ng tadhana at sa pagtulong sa iba ay maaari tayong mapunta sa problemang walang solusyon. Kaya dapat tiyaking tunay na nakatutulong ang ating ginagawa at hindi nagdaragdag ng pasanin. Kapag alam nating lumilihis tayo sa direksiyon ng tadhana, matalinong bumalik sa tamang landas. Sa pamamagitan ng pagsubok at pagkakamali, natututuhan nating sundin ang planong iginuhit ng Diyos at sa huli ay lumalapit sa kabanalan.