നിയതിയും തത്ത്വചിന്തയും

ചില സംസ്കാരങ്ങളിൽ വിധി വായിക്കാൻ അമ്പുകൾ എറിയുന്ന രീതികൾ ത്രേസിൽ നിന്നു പുരാതന പേഗൻ മക്ക വരെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു. നിയതി സ്ഥിരമായ ഒന്നാണെന്നും ജീവിതസംഭവങ്ങൾ നിശ്ചിത സമയരേഖയനുസരിച്ച് നടക്കുമെന്നും കരുതപ്പെട്ടു; ഈ അറിവ് നേടാനുള്ള പഠനമാണ് ദിവിനേഷൻ. പക്ഷേ ഈ ആശയം പലപ്പോഴും ‘തത്ത്വചിന്തയിലൂടെ ഭാവി പറയൽ’ എന്ന രീതിയിൽ തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യം അത് ആശ്വാസകരമായി തോന്നാമെങ്കിലും യഥാർത്ഥ പ്രശ്നം വന്നപ്പോൾ അതി-വിധിവാദപരമായി തോന്നുകയും സത്യത്തോടും യാഥാർത്ഥ്യത്തോടും പൊരുത്തപ്പെടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യാം.

സ്വയം വിശ്വാസമില്ലാത്തവർ ജീവിതത്തിലെ സംഭവങ്ങൾക്കുള്ള കാരണം ഒരു പരമശക്തിയിലേക്കോ വിധിയിലേക്കോ വിടുകയും അവയെ ധൈര്യത്തോടെയും ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെയും നേരിടാതെ പോകുകയും ചെയ്യാം. സർവ്വലൗകിക സമന്വയനിയമം, അഥവാ കർമ്മം, ഓരോ പ്രവൃത്തിക്കും അനുയോജ്യമായ പ്രതികരണം ഉണ്ടെന്നും അതിന്റെ ഫലത്തിൽ നിന്ന് ആരും രക്ഷപ്പെടാനാവില്ലെന്നും പറയുന്നു. എന്നാൽ അതിലൂടെ ഒരു ബുദ്ധിമുട്ടിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും പുറത്തുവരാനാവില്ല എന്നർത്ഥമില്ല; ശരിയായ മനോഭാവവും ശരിയായ പരിശ്രമവും ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ മറികടക്കാം.

വിധിവാദത്തിന്റെ തത്ത്വചിന്ത പ്രകാരം നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ സംഭവങ്ങളും മാറ്റാനാവാത്ത മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച മാതൃകയനുസരിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്. എപ്പിക്യൂറസിനെയും സ്റ്റോയിക് ചിന്തകനായ സീനോയെയും ഇന്നും വിധിവാദവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പറയാറുണ്ട്. സെന്റ് ഓഗസ്റ്റിനും കാൽവിനും ഓരോരുത്തരുടെയും നിയതി വളരെ മുൻപേ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അതിനെ പരിശോധിക്കാനോ മാറ്റാനോ നമുക്കവകാശമില്ലെന്നും കരുതിയിരുന്നു. Shakespeare-ന്റെ Hamlet, Julius Caesar എന്നീ നാടകങ്ങളിൽ വിധിവാദത്തിന്റെ രണ്ട് വിരുദ്ധ മുഖങ്ങൾ കാണാം: ഒന്നിൽ ദൈവിക ശക്തി നമ്മുടെ നിയതിയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു എന്ന് പറയുമ്പോൾ മറ്റൊന്നിൽ നാം തന്നെയാണ് നമ്മുടെ നിയതിയുടെ അധിപതികൾ, നക്ഷത്രങ്ങളോ പരമശക്തിയോ അതിന് ഉത്തരവാദികളല്ലെന്ന് പറയുന്നു. പ്രശസ്ത കന്നഡകവി Dr. D. V. Gundappa മനുഷ്യനെ വണ്ടിയിൽ കെട്ടിയ കുതിരയുമായി താരതമ്യം ചെയ്ത് നിർജ്ജീവ വിധിവാദത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു; കുതിര വണ്ടിയോടിക്കുന്നവൻ കാണിക്കുന്ന ദിശയിലേക്കാണ് പോകേണ്ടത്. ഇവിടെ കുതിര മനുഷ്യനും വണ്ടിയോടിക്കുന്നവൻ ദൈവവുമാണ്.

ജീവിതവും മരണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം തത്ത്വചിന്തയിലെ കേന്ദ്രപ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ്; Arthur Schopenhauer ഇത് ആഴത്തിൽ കൈകാര്യം ചെയ്തു. മനുഷ്യർ ലോകത്തെ എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കുന്നുവോ അതനുസരിച്ചാണ് ലോകം പ്രതിനിധീകരിക്കപ്പെടുന്നത് എന്നും തുടർന്ന് ആശയങ്ങളും രൂപങ്ങളും വസ്തുനിഷ്ഠ യാഥാർത്ഥ്യമായി അതിന്മേൽ ചുമത്തപ്പെടുന്നു എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ജീവിതവും മരണവും വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ യാഥാർത്ഥ്യത്തിന്റെ ഒരു യഥാർത്ഥ ആശയം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. പക്ഷേ ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും യാഥാർത്ഥ്യത്തേക്കാൾ അതിന്റെ പ്രതിനിധീകരണത്തോടാണ് പ്രതികരിക്കുന്നത്, ഭാഷയും സാമൂഹികരീതികളും അതിന്റെ പ്രധാന കാരണങ്ങളാണ് എന്ന് Schopenhauer വാദിച്ചു. ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും അടിസ്ഥാന ആഗ്രഹം ‘ജീവിക്കാനുള്ള ഇച്ഛ’ ആണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈ ‘ജീവിക്കാനുള്ള ഇച്ഛ’ സ്വന്തം വിധിയെ ജീവിക്കുന്നതും കല, നൈതികത, തപസ്സ് എന്നിവ വഴി അതിനെ മറികടക്കാനുള്ള ശ്രമവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

മനസ്സിന്റെ സിദ്ധാന്തം കൊണ്ടാണ് മനുഷ്യൻ പ്രപഞ്ചത്തിലെ മറ്റു ജീവികളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനാകുന്നത്. ഇതുതന്നെയാണ് അവനെ സ്വന്തം പ്രവൃത്തികൾക്കുള്ള ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളവനാക്കുന്നത്. എന്ത് ചെയ്യുമ്പോഴും ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ധാർമ്മിക തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടത്തണം. ഒരിക്കൽ ഒരു ദിശ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഫലങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദിയായിത്തീരുകയും ദുഃഖമോ സന്തോഷമോ ആയ ഫലങ്ങളെ നേരിടുകയും വേണം. ഇതാണ് കർമ്മം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; നിയതിയിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ നാം ജീവിതപാഠങ്ങളും പഠിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഓരോരുത്തർക്കും ജീവിതത്തിൽ ഒരു പ്രത്യേക ലക്ഷ്യമോ ദിശയോ ഉണ്ടായിരിക്കാം; അത് വെറും ബാഹ്യ ഘടകങ്ങൾ കൊണ്ട് മാത്രമല്ല, ഈ ജന്മത്തിലോ മുൻജന്മത്തിലോ നമ്മുടെ പ്രവൃത്തികളാലും രൂപപ്പെട്ടതാകാം. എന്നിരുന്നാലും ഓരോ നിമിഷവും ഒരു വഴിയോ മറ്റൊരു വഴിയോ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നമുക്ക് ഉണ്ട്. ജീവിതപാഠങ്ങൾ ശരിയായി പ്രവർത്തിച്ച് മുന്നേറാൻ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യരാശി സഹോദരത്വത്തിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുപോലെ വ്യക്തിഗത കർമ്മം കൂട്ടായ കർമ്മവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. Nietzsche-ന്റെ ‘will to power’ സിദ്ധാന്തം Schopenhauer-ന്റെ ‘will to live’ സിദ്ധാന്തത്തിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ടു. ‘Will to power’ നെ അഭ്യാസം, അനുയോജനം, മികച്ച നിലനിൽപ്പ് എന്നിവയ്ക്കുള്ള ശക്തമായ ഘടകമായി കാണുകയും അത് എല്ലാ ജീവികൾക്കും ബാധകമാണെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഈ ആശയം കൂടുതൽ വികസിച്ച് വസ്തുവിനെ വെറും ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നതിലുപരി ‘will to power’-ന്റെ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആയി കാണുകയും മനുഷ്യരുടെ നിയതിയെ amor fati, അഥവാ വിധിയെ സ്വീകരിക്കൽ, എന്ന ആശയവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.