Bestemming en Kismet

In de islamitische religie betekent kismet de wil van Allah en mensen geloven dat het goddelijke plan voor hun leven door kismet wordt geleid. Aan de andere kant stelt de tekst ook dat ieder individu op basis van zijn of haar handelingen verantwoordelijk is voor de eigen bestemming. Het fundamentele verschil wordt zo voorgesteld: volgens de ene opvatting kunnen we onze bestemming veranderen door onze activiteiten, terwijl volgens de andere de bestemming vooraf bepaald is en niet veranderd kan worden.

Rechtssystemen bestraffen schuldigen wanneer handelingen uit vrije wil worden gepleegd, en het kapitalisme beloont ondernemingszin. Alles wat we dagelijks doen komt voort uit beslissingen die we nemen voordat we handelen; zodra een beslissing in praktijk is gebracht, kan die niet meer op een andere manier hebben plaatsgevonden. De kapitein van een schip is verantwoordelijk voor een veilige reis, hoewel hij alleen fysieke en mechanische controle over het schip heeft.

We vergeten vaak dat andere externe factoren ook de veiligheid van het schip beïnvloeden. Zo hebben we allemaal vrije wil, maar die werkt tegelijk met een hogere macht; die externe factor noemen we lot of bestemming. Iedere daad van wil verandert wat anders zou zijn gebeurd, uiteindelijk en blijvend. Een eenvoudig glimlachend «goedemorgen» aan iemand die naar een sollicitatiegesprek gaat, kan die persoon inspireren, gelukkig maken en ertoe brengen vriendelijk te zijn tegen anderen. Dat hele effect kan beginnen met één begroeting.

Hoewel kismet over zowel goede als slechte daden spreekt, wordt het doorgaans als een positief woord beschouwd. Karma zegt dat onze bestemming door onze handelingen wordt bepaald, terwijl kismet zelf als de bestemming wordt voorgesteld. We bekijken dingen vaak vanuit ons eigen perspectief en op basis van wat we erover hebben gehoord, maar zien ze niet altijd zoals ze werkelijk zijn. Positief wordt alleen positief genoemd omdat er ook iets negatiefs bestaat; daardoor kan negatief ook positief worden. Veel moslims geloven dat alles wat in hun leven gebeurt door Allah is beschikt en dat zij volgens Allahs wil voor die specifieke gebeurtenissen bestemd zijn.

De tekst noemt het een misvatting dat alles door Allah wordt beslist: volgens deze uitleg worden alleen geboorte en dood door Allah bepaald en hangt al het overige af van de vrije wil van het individu. Onze bestemming wordt volgens deze voorstelling niet door Allah maar door onszelf bestuurd. Hoewel Allah weet wat er met ons gaat gebeuren, laat hij alleen het juiste en het verkeerde pad zien en is het aan ons om volgens onze vrije wil te kiezen.

Soms gebeurt het bijna wonderbaarlijk dat we plotseling een oplossing voor onze problemen vinden. De tekst noemt dit Voorzienigheid: het idee dat God voor onze aardse behoeften zorgt, ook al merken we dat meestal niet. We moeten Voorzienigheid niet als excuus gebruiken om onze aardse behoeften te negeren, maar onze vrije wil gebruiken, die soms door het lot wordt geholpen. Geluk kan alleen in vergelijking met anderen worden beoordeeld en is niet voor iedereen hetzelfde; het kan gunstig of ongunstig zijn.

Ieder van ons wordt onder andere omstandigheden en met een andere aard geboren en leidt een andere levensstijl. We bewandelen allemaal een verschillend pad en volgens de tekst hebben we de lessen gekozen die we onderweg zouden leren. Jaloezie op het geluk van anderen brengt ons nergens; we moeten ons richten op het beste maken van ons eigen pad en begrijpen dat we het om een goede reden bewandelen. Ieder mens wordt geboren om te leven, wat het fundamentele verlangen van de mens is. Dit verlangen probeert het lot via verschillende middelen te overstijgen.