Bestemming en vrije wil

Bestemming en vrije wil zijn moeilijke begrippen, omdat we soms naar een onverwachte bestemming worden geleid. Daardoor blijft het mysterie van bestemming, leven en dood bestaan en blijft onze rol in deze wereld een voortdurend boeiend onderwerp. Als we precies zouden weten waar we uiteindelijk zullen aankomen, zou de levensreis veel minder interessant zijn, want dan zouden we misschien nooit buitengewone stappen zetten om vooruit te komen.

Het mysterie van bestemming voedt het denken, terwijl zekerheid het juist kan uitdoven. Uit angst en nieuwsgierigheid raadplegen we astrologen, zieners en handlezers en halen we wat geruststelling uit hun uitspraken zonder werkelijk te weten wat ons te wachten staat. Filosofieën die niet volledig overeenkomen met waarheid en werkelijkheid kunnen slechts tijdelijk troost bieden; wanneer problemen terugkeren, geven we het lot de schuld. Toch kunnen we niet ontsnappen aan de fundamentele werkelijkheid dat er een onpersoonlijke universele wet bestaat volgens welke iedere handeling een passende reactie heeft. In plaats van tegen de waarheid in te gaan, moeten we ons aanpassen of de onvermijdelijke onzichtbare kracht accepteren die de loop van gebeurtenissen in ons leven beïnvloedt.

De bestemming van ieder mens hangt niet alleen af van de moeilijkheden die hij of zij ondergaat, maar vooral van de manier waarop we daarop reageren door middel van onze vrije wil. Het heeft weinig zin om over het lot te klagen wanneer het rampspoed brengt; waar mogelijk moeten we handelen voordat het ons treft, of het accepteren als het werkelijk onvermijdelijk is, hoewel maar weinig mensen daarop voorbereid zijn. Sommige filosofen zeggen dat accepteren niet betekent dat we ons aan het lot overgeven of capituleren voor een meedogenloze voorbestemming, maar dat we handelen binnen het kader van de omstandigheden.

Volgens karma zijn de eigen daden van ieder individu verantwoordelijk voor wat er in zijn of haar leven gebeurt en kunnen we niet aan de gevolgen ontsnappen; alleen het tijdstip waarop een reactie verschijnt verschilt. Verschillende planten hebben verschillende perioden nodig om te groeien en verschillende handelingen hebben verschillende tijden nodig om vrucht te dragen. Het resultaat van sommige handelingen kan langer op zich laten wachten dan de resterende levensduur van degene die de handeling uitvoerde. In zulke gevallen wordt aangenomen dat de persoon de gevolgen in een volgend leven moet ervaren. Deze wet van harmonie van het universum, zonder een specifieke godheid, stelt dat voor elke handeling een passende reactie bestaat en dat we boven de ongunstige omstandigheden moeten uitstijgen die we zelf mede hebben gevormd.

Het is erg moeilijk om te begrijpen wat er in ons leven gebeurt wanneer we het relatieve belang van vrije wil en bestemming proberen af te wegen. Mensen die de absolute suprematie van één van beide aannemen, raken vaak verward en verliezen uiteindelijk hun gemoedsrust. Sommigen raken door ego en persoonlijkheid in situaties verstrikt wanneer ze te veel vertrouwen op de vrije wil, terwijl mensen die uitsluitend in het lot geloven hun doelen en motivatie kunnen verliezen. Daardoor blijft de vraag bestaan of het lot iets voor ons leven heeft vastgelegd of dat vrije wil ons laat kiezen hoe we ons leven willen leiden. Er bestaat ook het geloof dat onze ziel meerdere mogelijkheden vooraf heeft voorbereid, misschien met afspraken met andere zielen om levenspartner te worden of bepaalde soorten werk te verrichten.

Deze vooraf voorbereide mogelijkheden, die men een algemeen levensplan of levenstaak noemt, kunnen innerlijke rust bevorderen zonder noodzakelijkerwijs een volledig vaststaande bestemming te vormen. Het algemene plan van een levenscyclus kan stabiel blijven, terwijl bepaalde onderdelen veranderen door keuzes die wijzelf en anderen maken. Geleidelijk herkennen we deze veranderingen en stemmen we ons meer af op onze ziel. Het is goed om de vrije wil bewust te gebruiken nadat een zekere rijpheid is bereikt; toch zijn er gebeurtenissen in het leven die duidelijk buiten het bereik ervan lijken te liggen. Niemand heeft een volledig rationeel antwoord op de vraag waarom twee identieke broers of zussen, die onder dezelfde omstandigheden zijn geboren en opgevoed, verschillende karakters laten zien, of waarom de één rijk en de ander arm wordt geboren. Ook vinden er in de natuur en het universum vele rampzalige gebeurtenissen plaats waarin de mens nauwelijks een rol speelt.